در حالی که تنها ۱۶ روز تا آغاز مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ باقی مانده، بحران ویزای کاروان تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران همچنان ادامه دارد و هنوز هیچ‌یک از بازیکنان و اعضای کادر فنی این تیم، مجوز ورود به آمریکا را دریافت نکرده‌اند؛ وضعیتی کم‌سابقه که حالا به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های تاریخ فوتبال ایران پیش از حضور در جام جهانی تبدیل شده است.

این بحران در شرایطی ادامه دارد که بررسی‌های ایندیپندنت فارسی نشان می‌دهد تقریبا تمامی تیم‌های دیگر حاضر در جام جهانی، روند دریافت ویزاهای آمریکا را پشت سر گذاشته‌اند و بازیکنان و کادر فنی ۴۷ کشور دیگر، بدون مشکل جدی در حال نهایی کردن برنامه‌های آماده‌سازی خود هستند.

این در حالی است که نه‌تنها وضعیت ویزاهای کاروان ایران نامشخص است، بلکه حتی ترکیب نهایی تیم امیر قلعه‌نویی نیز ممکن است به علت احتمال رد شدن ویزای برخی بازیکنان کلیدی، در روزهای آخر تغییر کند.

فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی هفته گذشته، در اقدامی کم‌سابقه محل اقامت و اردوی تمرینی تیم ایران را از ایالت آریزونای آمریکا به شهر مرزی تیخوانا در مکزیک منتقل کرد؛ تصمیمی که ابتدا مهدی تاج آن را راه‌حلی برای «حل مشکل ویزا» توصیف کرد، اما حالا حتی رسانه‌های آمریکایی و مقام‌های مکزیکی روایت متفاوتی از آن ارائه داده‌اند.

کلودیا شینباوم، رئیس‌جمهوری مکزیک، روز دوشنبه اعلام کرد که دولت آمریکا تمایل نداشت تیم ایران در طول مسابقات در خاک آمریکا مستقر باشد و به همین دلیل فیفا از مکزیک خواست امکان اقامت این تیم را فراهم کند. این موضوع نشان می‌دهد انتقال کمپ، بیش از آنکه ناشی از برنامه‌ریزی فنی باشد، نتیجه مستقیم تنش‌های سیاسی و امنیتی میان جمهوری اسلامی و دولت آمریکا است.

با این حال، تغییر کمپ به مکزیک عملا مشکل اصلی را حل نمی‌کند، چرا که هر سه مسابقه تیم ایران همچنان در خاک آمریکا برگزار خواهد شد. بر اساس برنامه رسمی جام جهانی، تیم ایران باید ۲۶ خرداد در لس‌آنجلس برابر نیوزیلند، ۳۱ خرداد در لس‌آنجلس مقابل بلژیک و ۶ تیر در سیاتل برابر مصر به میدان برود. به همین دلیل، تمام بازیکنان و اعضای کادر همچنان برای هر مسابقه به ویزای آمریکا نیاز دارند.

احتمال حضور ناقص تیم

حتی اگر آمریکا در روزهای آخر برای کاروان ایران ویزا صادر کند، ممکن است برخی بازیکنان اصلی یا اعضای مهم کادر فنی موفق به دریافت مجوز ورود نشوند. در چنین شرایطی، تیم امیر قلعه‌نویی عملا با ترکیبی ناقص وارد مسابقات خواهد شد و این اتفاق می‌تواند شانس ایران را برای صعود‌ــ که از قضا در آسان‌ترین گروه این رقابت‌ها قرار دارد‌ــ به‌شدت کاهش دهد.

در روزهای گذشته، رسانه‌های ایران از احتمال رد شدن ویزای چهره‌هایی مانند مهدی طارمی، شجاع خلیل‌زاده و احسان حاج‌صفی خبر دادند. پیش‌تر نیز مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هشدار داده بود که واشنگتن به «افراد مرتبط با سپاه پاسداران» که می‌خواهند تحت پوشش خبرنگار، مربی یا همراه تیم‌های ورزشی به آمریکا سفر کنند، ویزا نخواهد داد.

تیمی که هنوز با خودش بازی می‌کند

هم‌زمان، وضعیت آماده‌سازی فنی تیم فوتبال ایران نیز به سوژه انتقاد گسترده در رسانه‌های ایران تبدیل شده است. در حالی که بسیاری از تیم‌های حاضر در جام جهانی در حال برگزاری مسابقات تدارکاتی با حریفانی قدرتمندند، تیم ایران همچنان موفق نشده است هیچ مسابقه دوستانه‌ای را چه با تیم‌های حاضر در جام جهانی و چه با دیگر کشورهای جامانده از این جام، برگزار کند.

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، امروز سه‌شنبه ۵ خرداد گزارش داد تیم ایران در اردوی ترکیه، یک مسابقه درون‌تیمی دیگر برگزار خواهد کرد. تیم ایران پیش‌تر نیز به دلیل انصراف مقدونیه شمالی و آنگولا، ناچار شده بود به جای مسابقه رسمی، با خودش در تهران بازی کند.

این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که فدراسیون فوتبال ایران پیش‌تر ادعا می‌کرد با تیم‌هایی مانند اسپانیا و پرتغال برای بازی دوستانه توافق شده است، اما این وعده‌ها نیز هیچ‌گاه عملی نشدند.

بحران پرچم‌ها و تهدید حقوقی فیفا

در کنار بحران ویزا و مشکلات فنی، حالا ماجرای ممنوعیت احتمالی ورود پرچم ملی شیر و خورشید به ورزشگاه‌ها هم به یکی دیگر از حاشیه‌های بزرگ تیم ایران تبدیل شده است. نیویورک‌تایمز گزارش داده که یک گروه حقوقی در آمریکا، فیفا را به دلیل احتمال ممنوعیت این پرچم در ورزشگاه‌های جام جهانی، تهدید به شکایت کرده است.

این گروه تاکید کرد که در آمریکا، برخلاف قطر، آزادی بیان تحت حمایت قانون اساسی قرار دارد و ممنوعیت نمایش پرچم شیر و خورشید می‌تواند نقض آشکار متمم اول قانون اساسی ایالات متحده تلقی شود. فیفا و وزارت خارجه آمریکا تاکنون درباره احتمال ممنوعیت ورود پرچم ملی ایرانیان به ورزشگاه‌های محل برگزاری تیم فوتبال ایران هیچ خبری منتشر نکرده‌اند.

فوتبال در سایه سیاست و جنگ

طی سال‌های اخیر، جمهوری اسلامی فوتبال ایران را به‌طور کامل با نهادهای سیاسی و امنیتی گره زده؛ روندی که نتیجه آن حذف چهره‌های مستقل، امنیتی شدن فضای فوتبال و تبدیل تیم ملی به ابزاری تبلیغاتی برای حکومت بوده است. اکنون نیز همان سیاست‌ها، از بحران ویزا و مخالفت بسیاری از کشورها برای برگزاری بازی دوستانه گرفته تا انتقال اجباری اردوی تیم به مکزیک و احتمال حضور ناقص در جام جهانی، فوتبال ایران را در موقعیتی بی‌سابقه قرار داده است.

نتیجه اینکه تنها ۱۶ روز مانده به آغاز مسابقات، هنوز حتی مشخص نیست چه کسانی اجازه ورود به آمریکا را پیدا خواهند کرد.